Kho vật tư trong nhà xưởng nếu bố trí chưa chuẩn thường gặp 3 “điểm đau”: va quệt xe nâng, đổ vỡ khi bốc xếp, và xuất nhầm lô/nhầm hạn dùng. Giải pháp bền vững không chỉ là “xếp gọn”, mà phải làm đúng layout theo FIFO/FEFO và thiết kế tuyến di chuyển (forklift + người đi bộ + hàng hóa) sao cho một chiều, ít giao cắt, ít quay đầu gấp.
FIFO và FEFO là gì? Kho vật tư nên dùng cái nào?
FIFO (First In – First Out)
- Hàng vào trước xuất trước. Phù hợp với:
- Vật tư không nhạy hạn sử dụng (ốc vít, phụ kiện, bao bì, linh kiện…)
- Mục tiêu chính: giảm tồn lâu, xoay vòng kho tốt
FEFO (First Expired – First Out)
- Hàng gần hết hạn xuất trước (ưu tiên theo hạn dùng/lot). Phù hợp với:
- Vật tư có hạn dùng: keo, hóa chất, sơn, dầu, vật tư đóng gói có date…
- Mục tiêu chính: giảm hủy hàng, giảm rủi ro chất lượng
Gợi ý thực tế: Kho vật tư nhà máy thường dùng kết hợp: khu thường áp dụng FIFO, khu vật tư có date áp dụng FEFO.
Layout kho vật tư chuẩn: 6 khu bắt buộc để giảm lỗi và giảm va chạm
1) Khu nhận hàng (Receiving) + buffer
- Có “vùng đệm” để hàng xuống pallet, kiểm đếm nhanh
- Tránh đẩy hàng thẳng vào lối xe nâng đang chạy → dễ va quệt
2) Khu kiểm tra (QC/Quarantine) nếu có
Hàng chưa đạt/đang chờ kiểm tách riêng, dán nhãn rõ
Không để lẫn trong kệ chính gây xuất nhầm
3) Khu lưu trữ (Storage) theo nhóm vật tư
- Chia theo: tần suất xuất (A/B/C), theo kích thước/khối lượng, theo tính chất (dễ vỡ, dễ ẩm, hóa chất…)
- Hàng “xuất nhiều” đặt gần khu soạn hàng để giảm quãng đường xe chạy
4) Khu soạn hàng (Picking) và đóng gói (Packing)
- Không để thao tác soạn hàng ngay trong lối xe nâng chính
- Có bàn soạn/đệm pallet riêng để tránh “kẹt” giao thông
5) Khu staging xuất hàng (Outbound staging)
- Tập kết theo tuyến/đơn/ca giao hàng
- Giảm cảnh xe nâng quay đầu nhiều lần tại cửa kho
6) Khu hàng trả về/NG (Returns/Reject)
- Có lối riêng hoặc khu riêng để tránh “lẫn kho” và giảm rối luồng
Thiết kế tuyến di chuyển để giảm va quệt – đổ vỡ
Ưu tiên luồng một chiều, hạn chế giao cắt
- Tổ chức lối xe nâng một chiều ở các aisle chính (nếu mặt bằng cho phép)
- Giảm điểm giao cắt giữa xe nâng ↔ người đi bộ: tách lối, rào mềm/cứng ở đoạn nguy hiểm
Giảm “điểm quay đầu gắt”
Điểm hay hư và hay va chạm nhất thường là:
- Đầu aisle (xe quay đầu)
- Cửa kho/cửa xuất hàng
- Khu vực staging
Giải pháp:
- Tạo bán kính quay đủ rộng, bố trí khoảng trống “turning zone”
- Dời vị trí kệ/đệm pallet để xe không phải bẻ lái gấp
Chuẩn hóa kích thước lối đi theo xe sử dụng
Lối đi hẹp khiến xe nâng “cạ kệ”, rơi hàng, cong kệ
Cần tính theo: loại xe nâng, pallet, góc quay, tần suất chạy
“Đọc đường” bằng kẻ vạch – biển báo – gương cầu
Kẻ vạch: lối xe nâng, lối người đi bộ, vùng cấm đặt hàng
Biển tốc độ, cảnh báo giao cắt
Gương cầu tại góc khuất và cửa ra vào kho
Gờ giảm tốc tại đoạn giao cắt đông người (làm đúng vị trí để không gây xóc đổ hàng)
Áp dụng FIFO/FEFO vào layout kho: cách làm dễ vận hành
Với FIFO: “vào một đầu – ra một đầu”
Thiết kế kệ/line theo hướng: hàng nhập vào phía sau, xuất phía trước
Dán mã vị trí rõ ràng (Row–Bay–Level)
Quy định nguyên tắc: không “chen ngang” hàng mới lên trước hàng cũ
Với FEFO: quản lý theo hạn dùng/lot
Dán nhãn lot – expiry rõ ràng, ưu tiên màu sắc theo mức gần hạn
Bố trí khu FEFO gần khu soạn hàng để dễ kiểm soát
Có “kệ ưu tiên xuất” cho lô gần hết hạn
Tip thực tế: Nếu chưa có WMS, vẫn làm FEFO tốt bằng mã kệ + nhãn màu + checklist soạn hàng (đặc biệt với keo/hóa chất).
Chuẩn A hỗ trợ tối ưu kho vật tư theo hướng “đúng vận hành nhà máy”
Chuẩn A có thể hỗ trợ các hạng mục liên quan để kho vận hành gọn và an toàn hơn: tối ưu layout kho vật tư, cải tạo nền (chống bụi/chống trơn), kẻ vạch phân luồng, cải tạo thoát nước – chiếu sáng khu kho, giúp giảm va quệt và giảm đổ vỡ trong quá trình vận hành.
Thông tin liên hệ
CÔNG TY CP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH CHUẨN A
Trân trọng.
